24 Eylül 2017 - Pazar / 20:41
Yeşilırmak Gazetesi
 
 
İsa ÇOLAKER İsa ÇOLAKER
Yeşilırmak Gazetesinde Yazar.

Mesaj Gönder Tüm Yazıları

CÜMLE AYA SULTAN OLAN ORUÇ

            Ramazan ayı kutsalımız içindeki en önemli aylardan biridir . İnananların nefsinin sınava tabi tutulduğu bu ayda , insan , açlık ve onun getirdiği hatırlatmalara nefsinde tanık olur . Sosyal ve ekonomik boyutu olan Ramazan ‘ ın edebiyatımızda da yansımaları vardır . Bu ayı ve getirdiği sosyal katkıyı anlamak isteyen edebiyat alemi değişik ve güzel metinlere imza atmıştır . Bunu yeni metinlerde görmek de mümkün , eski edebiyatımızın klasik şiirlerinde de . Ramazan ayının eski sosyal yaşamımızdaki etkilerini görmek istiyor ve modern insanın yaşamındaki yerini anlamak istiyorsak , mutlaka bu şiirlere bakmamız gerekir . Müslüman dünyası ve ortak İslam aklı her önemli hadiseyi edebiyata ve sanata konu etmiştir . İslam ‘ ın bu aya verdiği öneme bir de buradan bakmaya çalışalım.

            Klasik edebiyatımız şiir ve onun çevresine kurulduğu için , sosyal ve yaşamın içindeki her şeyi şiirle dile getirmiş bir edebiyattır . Ramazaniyye de : Ramazandan bahseden veya ramazan dolayısıyla sunulan kasîde veya musiki parçasıdır . Bu şiirlerin toplamı da Ramazannameleri oluşturmuştur .  Ramazanı karşıladığımız bu yazımızda da , klasik şiirimizden örnekler sunmamız ve Ramazanı anlamaya çalışmamız doğaldır diye düşünüyorum . Koca Ragıp Paşa , Nedim , Şeyh Galip , Sabit ‘ in  Ramazaniyyeleri ünlüdür . Koca Ragıp Paşa ‘ dan bir beyit :” Ne acep süratle geldi bu yıl Mâh-i Siyam / Çekti bir baş gelüp belde-i Bağdat ‘ a licam.” Şair gönlü Ramazanı ata benzeterek , Ramazan ayı ne çabuk geldi diyor ? Sanki bir at geldi ve Ramazanın ipini Bağdat ‘a çekti götürdü diyor . Ramazanın çabuk gelmesi , onların sosyal yaşamlarını etkilediği için mizahi bir dille ağızlarının kapanacağı oruca hazır olamadıklarını anlatmaya çalışıyor . Bu tarz kinayeli anlatımlar bizim oruç vakitlerimizde de konuşulmaz mı ?

            Sosyal yaşamımıza epey ekonomik katkı yapan oruç ayı , diğer bazı edebi mahfillerde de çok kullanılır . Halk edebiyatı metinlerimizde çokça mani , ramazanı ve orucu anlatır . Giresun ‘da kapı kapı gezip , Söken ramazanlarında , mani okuduğumuzu anımsıyorum : “..İşte geldim kapınıza / Selam verdim hepinize / Yeni cami direk ister /  Bunu söylemeye yürek ister / Benim karnım toktur ama / Arkadaşım börek ister. “… diye başlayan Ramazan manilerimizi çok terennüm ettim. Aldığımız hediyeleri ve bize verilen ödülleri de unutmuyorum . Ne güzel Ramazan günleriydi . Tebrikname olarak yazılan bir kaside de , Enderunlu Vasıf orucu ve Ramazanı ne güzel anlatır : “Hayr makdem ile geldi yine şehr-i gufran / Ola sultan-ı kerem-kare mübarek Ramazan / Öyle bir mah-ı mübarek ki saf saf/ İyde dek aşk ile camileri eyler devran" Ramazan öyle güzel geldi ki , bayrama kadar güzellikleriyle camileri sırayla gezer diyor . Tıpkı inananların oruçta camileri gezmeleri gibi.

            Oruç ramazanda insana misafir olur . Tutarsın ya da tutmazsın o senin bileceğin bir şey ! Tuttuğun zaman da hakkını vermen gerekir . Halk bilmecelerin de bile Ramazan ve oruç soruları vardır. Ecdat ramazanı her yönüyle anlamaya ve anlatmaya çabalamış . İşte bir ramazan bilmecesi : “ Bir tabak yemişim var , yarısı yenir yarsı yenmez .” Mensur bilmecenin cevabı ramazandır . Ramazanda inananların kalp gözü açılmalı ve biyolojik unsurları dinlenmelidir . Bunu yapamıyorsak sıkıntı var . Oruç sıradan bir olay değildir ve bütün semavî dinlerde vardır . Esası da budur . Erzurumlu İbrahim Hakkı ne güzel söyler : “ Savm ile ten-ü canı pakeyle yeme nanı / Dolsun mey-i ruhanî ta mest ola ecza .” Oruçla bedenini ve ruhunu arıt ,aşırı yeme ki ; vücudun manevi bir ilaçla dolsun.” Ne kadar açık ve net bir çağrı . Modern insan bunu anlayabilse ne güzel !

            Üstat Sezai Karakoç ne diyor “İnsan ve Oruç “şiirinde : “ Oruç, ruhun sesi gelir her yıl / Gümüş topuklarını dokundurur kalbimize / Vücut dönmeğe başlar bir tapınağa kurban gibi / Yapılır örtülür uçurumları yakan dualardan…” Gümüş topukları kalbimize dokunan oruç , ne güzel ramazan dizeleri .Seçilmiş sözcükler ve gümüşî kelimelerle kurulan bağlam . Tam bir oruç hali anlatımı . Oruca kurban verilen bedenler . Gerçekten tapınağa kurban verilen saf orucunuz yoksa ne yaparsınız ? Aman dikkat ey okuyucu , orucunu ve ruhunu koru . Orucu gösteriş ve kişisel bir araç haline de  getirmeyelim , her kulun yolu bir kere de olsa oruca çıkar . Üç aylardan başlayarak , tüm orucumuzu tutmaya niyetlenelim . Allah ihsan sahibidir . Tutamayan arkadaşlarımız , yerine verilecek değerleri  öderler zaten .Rahat bırakalım kulları . Oruç , Allah için tutulan en rafine ibadettir . Eşrefoğlu ne diyor : “"Yılda bir kez şehri seyran eyledin / Kendözün bu halka mihman eyledin / Sonra tavus gibi cevlan eyledin / Elveda ey mâh-ı taban elveda." Ramazanın yılda bir kez şehre ziyaret ettiğini anlatır . Hoş geldin ya şehr-i Ramazan diyerek , kente giriş yapan  orucunuzu kutlarım.



Bu yazı 4 yıl önce yazılmış

Yorum Yaz


İsa ÇOLAKER Diğer Yazıları

 


 
  Yazarlar    
Aydın PELİTLİ
Yazılarını incele
Naci KONYAR
Yazılarını incele
İsa ÇOLAKER
Yazılarını incele
Zekai GÖRGÜLÜ
Yazılarını incele
Ülkümen PELİTLİ
Yazılarını incele
  Sayfalar    
+ İletişim
+ Amasya Tanıtım

  Genel Haberler    
  Vali Varol, Suluova Et Entegre Tesislerinde i..  
  Ahilik Haftası kapsamında İlçe Esnaflarına zi..  
  Maaşları Türkiye Kamu-Sen yükseltti, Memur-Se..  
  Sanayi sitesi esnaflarına Ahilik Haftası ziya..  
  MEB, üç bilinmeyenli denklemle karşı karşıya..  
  Yol yapım ve asfaltlama tüm hızıyla sürüyor..  
  Belediye Başkanı Özdemir’e ilköğretim haftası..  
  19 Eylül Gaziler Günü törenle kutlandı..  
  Amasya protokolü ve gaziler kahvaltıda bir ar..  
  Gaziler, destansı tarihimizin yaşayan abidele..  
Tümünü Göster
  Önemli Linkler    
  Amasya Valiliği - ziyaret et  
  Amasya Belediyesi - ziyaret et  
  Aramızdan Ayrılanlar (Vefat) - ziyaret et  
  Amasya Üniversitesi - ziyaret et  
  Amasya Emniyet Müdürlüğü - ziyaret et  
  Amasya Kültür ve Turizm - ziyaret et  
  Amasya Devlet Hastanesi - ziyaret et  
  Amasya Portal - ziyaret et  
  Amasya Nöbetçi Eczaneler - ziyaret et  
  Amasya Kuyumcular - ziyaret et  
  Hava Durumu    

Amasya Hava Durumu
  Döviz Bilgileri    
 
  Yeşilırmak Gazetesi Reklam - İletişim - Kurumsal - Gizlilik İlkeleri
Yeşilırmak Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2000-2013
İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz
Tel - Fax : 0358 218 13 85 / Email : yesilirmakgazetesi@hotmail.com
Sitemiz 25 Temmuz 2006'dan itibaren  Ziyaretci Sayacı kişi tarafından ziyaret etmiştir.