28 Ocak 2022 - Cuma / 02:44
Yesilirmak Gazetesi
 
 

Muhtesem bir edebî gelenegin varisleriyiz

AÜSSAM söylesilerinde bu hafta Fen-Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. M. Fatih Köksal; tarih düsürme ve muamma örneklerini anlatip ebced hesabiyla ya..
Bu haber eklenmi?
?k>AÜSSAM söylesilerinde bu hafta Fen-Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. M. Fatih Köksal; tarih düsürme ve muamma örneklerini anlatip ebced hesabiyla yazdigi Amasya'ya ailece gelisleri için düstügü bir beyidi okudu.

AÜSSAM'in (Amasya Üniversitesi Sosyal ve Stratejik Arastirmalar Merkezi Müdürlügü) geleneksel cumartesi söylesilerinin bu haftaki konugu Fen Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. M. Fatih Köksal’di. Yogun katilimla gerçeklestirilen Gelenegin Izinde, Eslâfin Gölgesinde -Muamma ve Tarihler konulu toplantiya Rektör Yardimcisi Prof. Dr. Kemal Polat, Atatürk Üniversitesi Ögretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Adigüzel, ögretim elemanlari ve ögrencilerinin yani sira Amasyali vatandaslar katildi.

Toplantinin girisinde konuyla ilgili "muamma, ebced, tarih düsürme" gibi temel terim ve kavramlar hakkinda bilgi veren Köksal, tarih düsürme geleneginin Arap harflerini kullanmaya basladigimiz dönemden günümüze kadar gelen güçlü bir edebî gelenek oldugunu kaydetti. Arap alfabesindeki 28 harfin her birinin sayisal bir karsiligi oldugunu ve buna 'ebced' denildigini açiklayan Köksal, ecdadin, akillara durgunluk veren buluslarla çok ilginç tarihler düsürdüklerini; cami, medrese, köprü, han, hamam, çesme vb. binalarin yapimindan insanlarin dogum, ölüm tarihlerine, savaslar, barislar gibi tarihî olaylardan depremler, seller, yanginlar gibi tabii afetlere, bir kitabin tamamlanmasindan birinin bir okulu bitirmesi, evlenmesi ve sünnetine kadar akla gelen gelmeyen her konuda tarihler düsürdügünü ifade etti.

Amasyadaki tarihî binalarin girislerinde de gördügümüz gibi özellikle Osmanli döneminden kalan binalarin kitabelerinde ve mezar taslarinin hemen hepsinin üzerinde kazili Osmanlica ibarelerin ebced hesabiyla düsürülmüs tarih manzumeleri oldugunu söyleyen Prof. Dr. Köksal; güçlü ve yaygin bir gelenek olan tarih düsürme sanatini günümüzde de devam ettirmeye çalisanlar oldugunu kaydetti. Köksal; "Ebced ve tarih düsürme konusunun gerçek bir uzmani olan merhum hocam Haydar Ali Diriöz'e öykünerek ögrencilik yillarimdan bugüne kadar zaman zaman ben de bu isle mesgul oldum." diyerek kendi yazdigi manzum tarihler ve muammalardan örnekler verdi.

Yirmi civarinda tarih düsürme ve muamma örnegi okuyan Köksal'in, Amasya'ya ailece gelisleri için düstügü bir beyitlik tarih söyle:

 

HEM LAFZÎ HEM MA'NEVÎ TÂRÎH

Hakkimizda Hak hayirli eylesin “anam” ile

“Iki bin on altida geldik Amasya sehrine”

 

1341+96  = 1437 (Miladî 2016 -Eylül-)

 

Düsürülen tarihleri ve okunan muammalari ilgiyle takip eden katilimcilar, toplantinin sonuna dogru Ars. Gör. Mevlüt Ilhan ve Prof. Dr. Kemal Polat’in adlarinin gizlendigi muammalar okunurken ise begeni ve takdirlerini alkislarla ifade ettiler.

Hem eglenceli hem düsündürücü hem de ögretici bir hava içinde geçen söylesinin sonunda, istek üzerine muamma ve tarihler disinda da aruz ve heceyle yazilmis bazi siirlerini okuyan M. Fatih Köksal'in heceyle yazdigi bir siiri söyle:

 

SAÇLARIN

Öyle bir kokar ki, del’eder beni

Zincir et, boynuma dola saçlarin

Râm eder kendine benim diyeni

Çevirir sultani kula saçlarin

 

Mecnûn’u Kays iken o etti meshur

Belli ki Leylâ’da eylemis zuhur

Hoten’den misk gelir, Frenk’ten buhur

Söyle bir sallansa hele saçlarin

 

Can verip zülfünün her bir teline

Dirilsem bin kere ölmege yine

Ene’l-ask yolunun sehitlerine

Dâreynde sehadet kila saçlarin

 

Koklayanda lâle, bakanda hilâl

Seyrine dalanda kalir mi melâl

Âyet-i kübrâyi görmemek muhal

Elifleyin gelir dile saçlarin

 

Zülfünün çizseydim resmini eger

Simsiyah bir tasa dönerdi mermer

Zannet ki bulutla kaplanmis kamer

Örtüyor yüzünü, lüle saçlarin

 

Bu saçlar ömrümün çile yumagi

Ezelde kurulmus gönül tuzagi

Çözümü bir baska, bir baska bagi

Ah… hele savursan yele saçlarin

M. Fatih KÖKSAL

 

SAYILARIN ESRARI: EBCED

AÜSSAM’da bir önceki hafta ise “Sayilarin Esrari: Ebced” adli sunum gerçeklestirildi. AÜSSAM Baskani da olan Yrd. Doç. Dr. Metin Hakverdioglu’nun konusmaci oldugu programa Rektör Yardimcimiz Prof. Dr. Kemal Polat, Fen Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. M. Fatih Köksal’in yani sira çok sayida dinleyici katildi. ‘Ebced’in bir sihir ve fal olmadigini vurgulayan Hakverdioglu, Ebced’in  Türk kültürünün yasatilmasi için bir araç oldugunu ve güzel olan her seyin unutturulmamasi için bir gayret oldugunu söyledi. Hakverdioglu; “Kiyamete kadar unutulmamasi istenilen her güzelligin ebcedli bir beyti yazilmis ve bu beyitle bazen sevgililer, bazen camiler, bazen çesmeler, bazen büyük hadiseler ölümsüzlestirilmistir.” dedi.



Yorumlar


 
  Yazarlar    
Aydin PELITLI
Yaz?lar?n? incele
Naci KONYAR
Yaz?lar?n? incele
Isa ÇOLAKER
Yaz?lar?n? incele
Zekai GÖRGÜLÜ
Yaz?lar?n? incele
Ülkümen PELITLI
Yaz?lar?n? incele

  Genel Haberler    
  IHH 350 Aileye Yardim Ulastirdi..  
  Baronun 63. Kurulus Yildönümü Kutlandi..  
  Belediye Yardim Için Ekiplerini Seferber Etti..  
  Basari Belgesi Verilmesini Istedik..  
  Masatli, Kar Mesaisi Yapan Personele Baklava ..  
  Arslan: Bu Sartlarda Anadolu Gazeteleri Ayakt..  
  Altyapi ve Üst Yapi Çalismalari Sürüyor..  
  Izmir ve Manisa'da Vakiflar'dan Kiralik Tasin..  
  Bati Akdeniz Kalkinma Ajansi'ndan Teknik Dest..  
  Sözlesmeli Personel Alim Ilani..  
T?m?n? G?ster
  ?nemli Linkler    
  Amasya Valiligi - ziyaret et  
  Amasya Belediyesi - ziyaret et  
  Amasya Emniyet Müdürlügü - ziyaret et  
  Amasya Üniversitesi - ziyaret et  
  Amasya Kültür ve Turizm - ziyaret et  
  Sabuncuoglu Serefeddin E.A.Hastanesi - ziyaret et  
  Amasya Nöbetçi Eczaneler - ziyaret et  
  Amasya Kuyumcular - ziyaret et  
  Hava Durumu    

booked.net
  D?viz Bilgileri    
 
  Yesilirmak Gazetesi Reklam - İletişim - Kurumsal - Gizlilik İlkeleri
Yesilirmak Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2000-2013
İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz
Tel - Fax : 0358 218 13 85 / Email : yesilirmakgazetesi@hotmail.com
Sitemiz 25 Temmuz 2006'dan itibaren  Ziyaretci Sayacı kişi tarafından ziyaret etmiştir.